Mutezilenin devlet anlayışı da özgürlükçü doğrultudadır. Özgürlükçü olması, lâik devlet sistemine olanak sağlar.
Teokratik devlet anlayışının kökenindeki tanrısal iradenin yerini lâik devlette akıl ve bilime dayalı yönetim almıştır. Evet... Lâiklik rasyonalizmdir.
Algılama, kavrama ve yürürlüğe koyma işleminde kral ve papaza gereksinim yoktur.
Özgür insan, üreten insandır. Değer üretme, özgür ortamlarda gerçekleşir.
Endülüs Emevi Devleti içerisinde yetişen İbni Rüşt, Aristoteles'in akılcılığını İslam felsefesine getirerek bireyin güç ve yüceliğini savunmuştur.